طرح راه‌اندازی «مرکز ملی ژنوم مواد»؛ گامی راهبردی در توسعه فناوری‌های پیشرفته با محوریت پژوهشکده مواد نوین سرامیکی یزد جهاد دانشگاهی

به گزارش روابط عمومی سازمان جهاددانشگاهی استان یزد، سید حسین میرحسینی، رئیس پژوهشکده مواد نوین سرامیکی سازمان جهاددانشگاهی استان یزد با اشاره به اهمیت توسعه فناوری‌های داده‌محور در حوزه مهندسی مواد، اظهار کرد:  همگرایی میان علوم داده، هوش مصنوعی و مهندسی مواد، شیوه‌های سنتی طراحی و توسعه مواد پیشرفته را متحول کرده است و امروزه مفهوم «ژنوم مواد» به عنوان یکی از رویکردهای نوین علمی، امکان پیش‌بینی رفتار مواد و طراحی مواد جدید با خواص هدفمند را فراهم می‌کند.

وی افزود: در این رویکرد، حجم گسترده‌ای از داده‌های مرتبط با ساختار، ترکیب شیمیایی و ویژگی‌های مواد با استفاده از الگوریتم‌های پیشرفته یادگیری ماشین تحلیل می‌شود و همین موضوع موجب شده فرآیند کشف و توسعه مواد که در گذشته ممکن بود سال‌ها به طول بینجامد، با سرعت و دقت بسیار بیشتری انجام شود.

میرحسینی با بیان اینکه ایجاد مرکز ملی ژنوم مواد می‌تواند به عنوان یک زیرساخت علمی و فناورانه در سطح کشور عمل کند، تصریح کرد: این مرکز قادر خواهد بود زمینه ایجاد یک پایگاه داده جامع از اطلاعات مواد، توسعه ابزارهای هوشمند تحلیل داده و شکل‌گیری شبکه‌ای از پژوهشگران و مراکز علمی فعال در حوزه مواد پیشرفته را فراهم کند.

رییس پژوهشکده مواد نوین سرامیکی جهاد دانشگاهی یزد ادامه داد: چنین مرکزی می‌تواند حلقه اتصال میان دانشگاه‌ها، مراکز تحقیقاتی، صنایع پیشرفته و شرکت‌های دانش‌بنیان باشد و با تسریع انتقال دانش و فناوری، مسیر توسعه محصولات مبتنی بر مواد پیشرفته را هموار کند.

وی با اشاره به ظرفیت‌های جهاد دانشگاهی برای مشارکت در اجرای این طرح ملی، گفت: جهاد دانشگاهی طی بیش از چهار دهه فعالیت خود، با تمرکز بر توسعه فناوری‌های کاربردی، ایجاد مراکز پژوهشی تخصصی و اجرای طرح‌های ملی، همواره نقش مهمی در پیوند میان توان علمی دانشگاه‌ها و نیازهای واقعی کشور داشته است.

میرحسینی خاطرنشان کرد: شبکه گسترده پژوهشکده‌ها، مراکز تحقیقاتی و واحدهای فناور جهاد دانشگاهی، ظرفیت ارزشمندی برای هم‌افزایی میان حوزه‌هایی همچون مهندسی مواد، هوش مصنوعی، علوم داده و فناوری‌های پیشرفته ایجاد کرده و می‌تواند زمینه اجرای طرح‌های ملی میان‌رشته‌ای را فراهم سازد.

وی ارتباط گسترده جهاد دانشگاهی با دانشگاه‌ها و جامعه نخبگانی کشور را یکی دیگر از ظرفیت‌های مهم این نهاد دانست و افزود: این ارتباطات علمی می‌تواند در تشکیل هسته‌های تحقیقاتی قدرتمند، توسعه الگوریتم‌های هوش مصنوعی در حوزه مواد و تربیت نیروی انسانی متخصص در زمینه انفورماتیک مواد نقش‌آفرین باشد.

رییس پژوهشکده مواد نوین سرامیکی سازمان جهاددانشگاهی استان یزد با اشاره به جایگاه این پژوهشکده در حوزه مواد پیشرفته، اظهار کرد: پژوهشکده مواد نوین سرامیکی یزد طی سال‌های اخیر با تمرکز بر پژوهش‌های کاربردی در زمینه مواد نوین، سرامیک‌های پیشرفته و فناوری‌های نوظهور مهندسی مواد، توانسته است زیرساخت‌های علمی و آزمایشگاهی مناسبی برای توسعه تحقیقات پیشرفته فراهم کند.

وی افزود: تجربه فعالیت‌های پژوهشی، همکاری با صنایع مختلف و تمرکز بر توسعه فناوری‌های نوین، این پژوهشکده را به یکی از مراکز توانمند کشور در حوزه تحقیقات میان‌رشته‌ای مواد تبدیل کرده است و این ظرفیت می‌تواند در توسعه پایگاه‌های داده مواد، مدل‌سازی‌های پیشرفته و طراحی ابزارهای تحلیلی مبتنی بر هوش مصنوعی مورد استفاده قرار گیرد.

میرحسینی با تأکید بر دستاوردهای راه‌اندازی مرکز ملی ژنوم مواد، گفت: ایجاد چنین زیرساختی می‌تواند موجب تسریع در طراحی و کشف مواد پیشرفته، کاهش وابستگی به واردات مواد راهبردی، افزایش توان رقابتی صنایع داخلی و فراهم شدن زمینه تجاری‌سازی دستاوردهای پژوهشی شود.

وی افزود: توسعه حوزه انفورماتیک مواد همچنین می‌تواند زمینه تربیت نسل جدیدی از متخصصان و پژوهشگران در مرز مشترک هوش مصنوعی و مهندسی مواد را فراهم کند و به تقویت زیست‌بوم نوآوری کشور کمک نماید.

رییس پژوهشکده مواد نوین سرامیکی سازمان جهاددانشگاهی استان یزد در پایان تأکید کرد: با توجه به نقش روزافزون فناوری‌های داده‌محور در آینده صنایع پیشرفته، بهره‌گیری از ظرفیت‌های جهاد دانشگاهی و مراکز تخصصی آن، از جمله پژوهشکده مواد نوین سرامیکی یزد، می‌تواند مسیر تحقق طرح «مرکز ملی ژنوم مواد» را هموار کرده و گامی مؤثر در جهت ارتقای جایگاه علمی و فناورانه کشور باشد.

پایان پیام